Logo Tasarlatırken Sorulacak Sorular ve Teslim Dosyaları

Logo tasarlatırken üç konuyu baştan netleştirmek gerekir: ajansın size hangi soruları soracağı, revizyonların nasıl yürüyeceği ve iş bitince elinize hangi dosyaların geçeceği. Teslimde en az AI veya EPS, SVG, PDF ve PNG dosyaları, CMYK, RGB ve HEX renk kodları ve mali hakların size devredildiğini gösteren yazılı bir belge bulunmalı.

Kısa liste: 1) Ajansa süreci, taslak sayısını ve revizyon kapsamını sorun, 2) marka adını, hedef müşteriyi ve logonun kullanılacağı yerleri anlatan bir brif verin, 3) geri bildirimi tek kişiden, toplu ve gerekçeli iletin, 4) logoyu küçük boyutta, tek renkte ve koyu zeminde test edin, 5) AI/EPS, SVG, PDF, PNG ve JPG dosyalarını varyasyonlarıyla teslim alın, 6) renk kodlarını ve yazı tipi bilgisini yazılı isteyin, 7) mali hakların devrini sözleşmeye yazdırın.

Kullanım hakları ve marka tescili bölümü genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Kendi durumunuz için bir avukata veya marka vekiline danışın.

Başlamadan önce ajansa sorulacak sorular

Logo işinde sorunların çoğu tasarımdan değil, baştan konuşulmamış beklentilerden çıkar. Teklif aşamasında şu soruların cevabını yazılı alın:

• Süreç nasıl işliyor? Araştırma, eskiz, sunum ve son hal aşamalarının neler olduğu ve her aşamada sizden ne beklendiği.
• Kaç farklı fikir sunulacak? Tek bir yön üzerinde mi çalışılacak, yoksa birbirinden farklı birkaç taslak mı gelecek?
• Revizyon hakkı neyi kapsıyor? Seçilen taslak üzerindeki düzeltmeler mi, sıfırdan yeni bir fikir de mi? Kaç tur olduğu ve sınır aşılırsa ne olacağı.
• Logoyu kim tasarlıyor? Görüştüğünüz kişi mi, ekipteki bir tasarımcı mı, dışarıdan çalışan biri mi?
• Hazır şablon, stok ikon ya da yapay zekâ görseli kullanılıyor mu? Bu öğeler başka markalarda da karşınıza çıkabilir ve tescil aşamasında sorun yaratabilir.
• Hangi dosyalar teslim edilecek? Format listesini ve varyasyonları teklifin içinde görmek isteyin.
• Haklar kimde kalacak? Mali hakların devri ve kaynak dosyanın teslimi açıkça yazmalı.

Bu sorulara net cevap vermeyen bir teklif, ileride "o dosya pakete dahil değildi" tartışmasına dönüşebilir. Bir logo işinin hangi kalemlerden oluştuğunu logo tasarım hizmetimizin kapsamı sayfasında madde madde görebilirsiniz.

Ajansın size soracağı sorular: logo brifi

İsabetli bir ilk sunum, iyi bir brifle başlar. Ajans sormasa bile aşağıdaki bilgileri hazırlayıp gönderin:

• Marka adının kesin yazımı: Büyük-küçük harf, Türkçe karakter, varsa kısaltma. "Tekstil", "Mermer" gibi faaliyet kelimesi logoda yer alacak mı, yoksa yalnızca ana isim mi?
• Ne iş yaptığınız ve kime sattığınız: Perakende müşteriye mi, toptancıya mı, yurt dışındaki alıcıya mı? İhracat yapan bir Denizli havlu üreticisinin logosu farklı dillerde rahat okunmalı; mahalledeki bir kafenin logosu ise tabelada ve karton bardakta akılda kalmalı.
• Logonun yaşayacağı yerler: Tabela, araç giydirme, ürün etiketi, nakış, lazer kesim, sosyal medya profil görseli, web sitesi sekmesindeki küçük simge. Nakış ve lazer kesim ince çizgiyi sevmez; profil görseli yuvarlak kırpılır.
• Rakipler: Aynı sektörde takip ettiğiniz üç beş marka. Amaç kopyalamak değil, onlara benzememek.
• Sevdiğiniz ve sevmediğiniz örnekler: Sektör dışından da olabilir. Neden sevdiğinizi bir cümleyle yazın.
• Kesin kısıtlar: Kullanılmaması gereken renkler, korunması istenen eski bir öğe, ortakların beklentileri.

Brif yazmayı bilmiyorsanız ajans size bir form ya da kısa bir görüşme önermeli. Hiç soru sormadan çizime başlayan bir ekip, genellikle sizin beğenip beğenmemenize göre ilerler ve revizyonlar uzar.

Revizyon süreci nasıl yönetilir?

İlk sunumu doğru okuyun

İlk sunumda logoyu ekranda tek başına değil, kullanım örnekleriyle görmek isteyin: kartvizit, tabela, ürün etiketi, telefonda profil görseli. Beyaz zeminde büyük boyutta hemen her logo iyi görünür. Asıl sınav küçük boyut ve gerçek zemindir.

Geri bildirimi toplu ve gerekçeli verin

Revizyonları en çok uzatan şey, farklı kişilerden parça parça gelen yorumlardır. Firmada son kararı kimin vereceğini baştan belirleyin, ortakların görüşlerini toplayıp tek mesajda iletin. "Olmamış" yerine "bu yazı tipi fazla resmi, müşterilerimiz genç" gibi gerekçeli yazın; tasarımcı neyi değiştireceğini o zaman bilir.

Kendi testinizi yapın

• Logoyu tarayıcı sekmesindeki simge boyutuna, yani 16 piksele küçültün. Hâlâ tanınıyor mu?
• Siyah-beyaz yazdırın. Renk olmadan da ayırt edilebiliyor mu?
• Koyu zeminde ve bir fotoğrafın üzerinde deneyin.
• Birkaç metre uzaktan bakın; tabelada nasıl okunacağını gösterir.
• Bir tanıdığınıza beş saniye gösterip ne hatırladığını sorun.

Revizyon hakkının sınırını da bilin. Seçilen taslak üzerindeki renk, oran ve yazı tipi düzeltmeleri revizyondur. Tamamen yeni bir fikir istemek çoğu ajansta yeni bir tasarım turu sayılır; bunun nasıl ele alınacağı teklifte yazmalı.

Teslim alınması gereken dosyalar

Logo tek bir dosya değil, farklı yerlerde kullanılmak üzere hazırlanmış bir pakettir. Vektörel dosyalar (AI, EPS, SVG, PDF) matematiksel çizgilerden oluşur ve kalite kaybı olmadan istenen boyuta büyütülür. PNG ve JPG piksel tabanlıdır; büyütüldükçe bulanıklaşır. Paketin içinde en az şunlar olmalı:

Varyasyonlar da dosya kadar önemlidir. Tek bir yerleşim her alana sığmaz. Pakette şunları arayın:

• Yatay ve dikey (üst üste) yerleşim
• Yalnızca amblem veya ikon: profil görseli, sekme simgesi, ürün üstü küçük baskı için
• Tam renkli, tek renk siyah ve tek renk beyaz (negatif) sürümler
• Logonun çevresinde boş bırakılması gereken alan ve en küçük kullanım boyutu

Basit bir kontrol: teslim aldığınız PDF'i açıp logoyu yüzde 800 büyütün. Kenarlar keskin kalıyorsa dosya vektöreldir. Tırtıklı görünüyorsa içine resim gömülmüştür ve baskıda sorun çıkarır. Matbaaya giden dosyada kesim payı ve renk modunun nasıl ayarlandığını matbaa ve baskı hizmetimiz sayfasında anlattık.

Renk kodları ve yazı tipi bilgisi

Aynı kırmızı kartvizitte, tabelada ve web sitesinde farklı görünüyorsa sebep çoğu zaman renk kodlarının hiç tanımlanmamış olmasıdır. Her ortamın kendi renk sistemi vardır:

• CMYK: Ofset ve dijital baskı; kartvizit, broşür, katalog.
• Pantone: Özel renkli baskı, ambalaj ve tekstil. Rengin her baskıda birebir tutması istenen işlerde kullanılır.
• RGB: Ekranlar; sunum, video, sosyal medya.
• HEX: Web sitesi ve dijital tasarım araçları. RGB değerinin web'deki yazılışıdır.
• RAL: Boya ve metal yüzeyler. Cephe tabelası, kompozit kaplama veya araç uygulamasında tabelacının isteyebileceği kod.

Bu kodlar tek sayfalık bir renk kartında, yazı tipinin adı ve lisans bilgisiyle birlikte teslim edilmeli. Logodaki yazılar genellikle çizgiye dönüştürülür (outline); bu sayede logo dosyası fontu yüklü olmayan bilgisayarda da doğru açılır. Ancak aynı yazı tipini broşürde veya web sitesinde de kullanacaksanız, ücretli bir fontsa lisansını ayrıca almanız gerekebilir. Bunu teslimde sorun.

Halıcı Gölcükler için hazırladığımız çalışmada vektörel logo, renk kodları, tipografi ve kullanım kuralları birlikte teslim edildi. Karavanas projesinde de logo varyasyonları ile baskı ve ekran renk kodları ayrı ayrı tanımlandı.

Logonun kartvizitten araç giydirmeye kadar tüm uygulamalara nasıl yayılacağı ayrı bir konu; bunu kurumsal kimliğin markadaki yeri yazımızda ele aldık.

Kullanım hakları: logo gerçekten sizin mi?

Özgün bir logo, tasarlayan kişinin eseri sayılır. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, mali haklara ilişkin sözleşmelerin yazılı yapılmasını ve devredilen hakların tek tek belirtilmesini şart koşar. Yani bedelini ödemiş olmanız, yazılı bir devir yoksa logonun bütün haklarının size geçtiği anlamına gelmeyebilir.

Sözleşmede ya da teslim belgesinde şunlar yazmalı:

• Çoğaltma, yayma, işleme ve umuma iletim haklarının süre ve yer sınırı olmadan size devredildiği
• Kaynak dosyaların (AI veya eşdeğeri) teslim edileceği
• Logoda stok görsel, hazır ikon ya da başka bir lisanslı öğe kullanılıp kullanılmadığı; kullanıldıysa lisans koşulları
• Ajansın logoyu kendi portföyünde gösterip gösteremeyeceği

Telif ile marka tescili aynı şey değildir. Telif, tasarımın kime ait olduğunu belirler. Marka tescili ise başkasının aynı veya benzer bir işareti sizin faaliyet alanınızda kullanmasını engeller. Başvuru Türk Patent ve Marka Kurumu'na yapılır, mal ve hizmet sınıfları seçilir; tescil on yıl korunur ve süre dolunca yenilenebilir. Tescil düşünüyorsanız, tasarım bitmeden benzer marka araştırması yaptırmak sonradan logoyu değiştirmek zorunda kalma riskini azaltır.

Point'te logo süreci nasıl ilerliyor?

Logo işlerinde şu sırayla çalışıyoruz. Önce kısa bir görüşmeyle brifi birlikte dolduruyoruz: ne sattığınız, kime sattığınız ve logonun nerelerde kullanılacağı. Ardından sektördeki rakipleri inceleyip birbirinden farklı fikir yönleri hazırlıyor, bunları kartvizit, tabela ve profil görseli üzerinde sunuyoruz. Seçtiğiniz yön üzerinde revizyonları yapıyor, logoyu küçük boyut, tek renk ve koyu zemin testlerinden geçiriyoruz.

Teslimde AI, EPS, SVG, PDF, PNG ve JPG dosyaları; yatay, dikey, ikon ve tek renk varyasyonları; renk kartı ve yazı tipi bilgisi birlikte gelir. Kaynak dosyalar size teslim edilir, logo işletmenizin olur. Logo, kartvizit ve antetli kâğıdı tek seferde istiyorsanız kurumsal kimlik tasarımı paketine de bakabilirsiniz. Kınıklı'daki ofisimizde ya da çevrim içi görüşmeyle başlamak için Denizli logo tasarım hizmetimiz sayfasından bize ulaşın.

Bu yazıdaki konuyla ilgili hizmetlerimiz: Denizli web tasarım, Denizli sosyal medya yönetimi ve Denizli SEO ajansı.