Mobil uygulama mı, mobil uyumlu web sitesi mi sorusunun cevabı, müşterinin sizi ne sıklıkla açtığına ve telefona özgü hangi özelliklere ihtiyaç duyduğunuza bağlıdır. Sizi ayda birkaç kez açan biri için iyi bir mobil uyumlu site yeter. Her gün kullanılan, bildirim ve çevrimdışı çalışma gerektiren bir hizmette uygulama düşünülür. İkisinin arasında PWA vardır.
Kısa liste: Mobil uyumlu site: tanıtım, katalog, teklif, rezervasyon ve ara sıra alışveriş için. PWA: sık kullanılan ama mağaza sürecine girmek istemeyen, ana ekrana eklenip temel bildirim ve sınırlı çevrimdışı çalışma isteyen işler için. Mobil uygulama: günlük kullanım, yoğun cihaz özelliği (kamera, Bluetooth, arka planda konum) ve mağazada görünme ihtiyacı için. Karar beş soruya dayanır: kullanım sıklığı, bildirim, çevrimdışı ihtiyaç, mağaza süreçleri ve bakım.
Üç seçenek kısaca ne anlama geliyor?
Mobil uyumlu (duyarlı) web sitesi tek bir kodla her ekran boyutuna uyum sağlar. Tarayıcıdan açılır, kurulum istemez ve Google'da her sayfası ayrı ayrı bulunabilir. Bugün bir işletmenin web sitesinin mobil uyumlu olması tercih değil, temel beklentidir.
PWA (Progressive Web App), bir web sitesine iki parça eklenerek elde edilir: uygulamanın adını, simgesini ve renklerini tanımlayan bir manifest dosyası ve arka planda çalışıp önbellek ile bildirimleri yöneten bir service worker. Sonuç, ana ekrana eklenebilen, tarayıcı çubuğu olmadan tam ekran açılan, bağlantı yokken önceden açılmış sayfaları gösterebilen bir sitedir. Mağazaya yüklenmez, güncellemesi sunucuya yüklendiği anda herkese ulaşır.
Mobil uygulama App Store ve Google Play'den indirilir. iOS için Swift, Android için Kotlin ile ayrı ayrı yazılabileceği gibi Flutter veya React Native gibi araçlarla tek kod tabanından iki platform da çıkarılabilir. Cihazın kamerasına, sensörlerine, Bluetooth'una ve arka plan işlemlerine en geniş erişim bu seçenektedir.
Hangisinin size uyduğunu bilmeden yazılıma başlamak, pahalıya patlayan bir hatadır. Mobil uygulama geliştirme hizmetimizde ilk toplantının neredeyse tamamını bu karara ayırmamızın sebebi de bu.
Karar için beş kriter
1. Kullanım sıklığı
İnsanlar telefonlarında yer kaplayan bir uygulamayı ancak sık kullanacaklarsa indirir ve silmez. Bir mermer ve traverten firmasının kataloğuna yılda birkaç kez bakan mimar uygulama indirmez; iyi bir site ve indirilebilir PDF katalog onun işini görür. Her gün sahada sipariş giren bir satış temsilcisi, haftada birkaç kez kahve alıp puan biriktiren bir müşteri ya da vardiyasını telefondan takip eden bir personel için durum farklıdır.
Sorulacak soru: Hedef kullanıcı bunu haftada kaç kez açacak? Cevap "ayda bir ya da daha az" ise uygulama için güçlü bir gerekçe yoktur.
2. Bildirim
Uygulamanın en bilinen avantajı push bildirimdir. Ancak bu artık yalnızca uygulamalara özgü değil. Android'de Chrome üzerinden web bildirimleri uzun süredir çalışıyor; iPhone'da ise iOS 16.4 sürümünden bu yana ana ekrana eklenmiş web uygulamaları bildirim alabiliyor. Fark, iPhone kullanıcısının önce siteyi "Ana Ekrana Ekle" ile kurması gerektiğinde ortaya çıkıyor; bu, çoğu kişinin bilmediği fazladan bir adım.
Bildirimin kendisi de bir karar ister. "Siparişiniz hazır", "randevunuz yarın saat 10'da" gibi kullanıcının beklediği bilgiler için kullanıldığında değerlidir. Kampanya duyurusu için sık kullanılırsa izin kapatılır, uygulama silinir.
3. Çevrimdışı çalışma
PWA, service worker sayesinde daha önce açılmış sayfaları ve verileri önbellekte tutabilir, bağlantı yokken doldurulan bir formu saklayıp bağlantı gelince gönderebilir. Basit ihtiyaçlar için bu yeterlidir. Fabrika içinde, depoda, şantiyede ya da kırsal sahada saatlerce bağlantısız çalışılacaksa, büyük veri cihazda tutulacaksa ya da barkod okuyucu ve yazıcı gibi donanımlarla konuşulacaksa mobil uygulama daha sağlam bir zemindir.
4. Mağaza süreçleri
App Store'da uygulama yayınlamak için Apple Developer Program'a yıllık üyelik, Google Play için bir geliştirici hesabı gerekir. Her yeni sürüm mağazaların inceleme sürecinden geçer. Apple, yalnızca bir web sitesini paketleyip uygulamaya özgü bir işlev sunmayan uygulamaları reddedebiliyor; bu yüzden "sitemizi uygulama yapalım" fikri tek başına onaydan geçmeyebilir. Her iki mağazada da uygulamanın hangi verileri topladığını anlatan gizlilik bölümlerinin doldurulması gerekiyor. Dijital içerik ya da abonelik satılacaksa mağazaların kendi ödeme kuralları da devreye giriyor.
Öte yandan mağazada bulunmanın da bir değeri var: kullanıcı uygulamayı mağaza içinde arayıp bulabilir, yorumları görebilir ve kurulum alışık olduğu bir yoldan ilerler.
5. Bakım
Web sitesi tek bir koddur ve sunucuda güncellenir; herkes yeni sürümü aynı anda görür. Uygulamada iki platform vardır, her yıl yeni iOS ve Android sürümleri çıkar, Google Play yeni uygulamalar ve güncellemeler için belirli bir Android sürümünü hedeflemeyi zorunlu tutar, bazı kullanıcılar da eski sürümde kalmaya devam eder. Yani uygulamanın bakımı, ilk yapımı kadar planlanması gereken bir kalemdir. Maliyeti platform sayısı, kullanılan cihaz özellikleri ve güncelleme sıklığı belirler.
Karşılaştırma tablosu
| Mobil uyumlu site | PWA | Mobil uygulama | |
|---|---|---|---|
| Kullanıcı ne yapar? | Linke tıklar | Linke tıklar, isterse ana ekrana ekler | Mağazadan indirir |
| Google'da bulunma | Her sayfa ayrı bulunur | Her sayfa ayrı bulunur | Mağaza aramasına bağlı |
| Bildirim | Yok | Var (iPhone'da ana ekrana ekleme şartı) | Tam destek |
| Çevrimdışı çalışma | Yok | Sınırlı, önbellek ile | Geniş |
| Cihaz özellikleri | Temel (konum, kamera izinle) | Temel, platforma göre değişir | En geniş erişim |
| Mağaza onayı | Gerekmez | Gerekmez | Her sürümde gerekir |
| Güncelleme | Anında | Anında | İnceleme ve kullanıcı güncellemesi sonrası |
| Bakım yükü | Düşük | Düşük-orta | Yüksek, iki platform |
| Uygun olduğu iş | Tanıtım, katalog, teklif, rezervasyon | Sık kullanılan araçlar, müşteri paneli | Günlük kullanım, saha uygulaması, sadakat |
Sektöre göre hangisi mantıklı?
Kafe ve restoran. Masaya oturan misafir menüye bakmak için uygulama indirmez. Bu yüzden QR menü sistemi web tabanlıdır: kod okutulur, menü tarayıcıda açılır. 1881 Pub & Bistro QR menüsünde fiyat ve ürün değişikliği anında yayına giriyor; mağaza onayı bekleyen bir uygulamada bu mümkün olmazdı. Uygulama ancak düzenli gelen müşteriler için puan ve sadakat sistemi kurulacaksa gündeme gelir, onda da PWA çoğu zaman yeterli bir başlangıçtır.
Otel ve turizm. Denizli'de Pamukkale ve Karahayıt çevresindeki bir otele birkaç günlüğüne gelen misafirden uygulama indirmesini beklemek gerçekçi değil. Rezervasyon için hızlı bir mobil site, konaklama sırasında da oda servisi menüsü ve tesis bilgilerini gösteren QR ile açılan bir sayfa daha işlevseldir.
E-ticaret. Çoğu online mağaza için doğru başlangıç, hızlı ve mobil uyumlu bir sitedir; müşterilerin büyük kısmı mağazaya bir reklamdan ya da aramadan gelir ve uygulama indirmek araya giren bir engel olur. Bileb'in leblebi ve el sanatları mağazasını Point Vitrin altyapısında mobil uyumlu bir site olarak kurmamızın sebebi de bu. Tekrar satın alma çok sıksa ve sadık bir müşteri kitlesi oluştuysa uygulama sonraki adım olabilir. Mağaza açmadan önce bilmeniz gerekenleri e-ticaret sitesi açmak için gerekenler yazımızda topladık.
Tekstil ve sanayi. Denizli'de bayilerle çalışan bir tekstil üreticisi için bayi siparişleri tarayıcıdan girilen bir web portalıyla rahatça yürür. Aynı firmanın sahadaki satış ekibi müşteri ziyaretinde bağlantısız sipariş alıyor, depo personeli barkod okutuyorsa bu iki iş için mobil uygulama mantıklı hâle gelir. Burada iki ayrı kullanıcı grubu, iki ayrı karar vardır.
Klinik, kuaför, eğitim kurumu. Randevu ve bilgi için mobil uyumlu site ve iyi kurgulanmış bir randevu formu yeterlidir. Öğrenci ya da danışan her gün sistemi kullanıyorsa (ödev, ders programı, sonuç takibi) PWA ya da uygulama değerlendirilebilir.
Önce site, sonra uygulama: aşamalı yol
Emin değilseniz en az riskli sıra şudur: önce hızlı ve mobil uyumlu bir siteyle başlayın, ihtiyaç doğarsa onu PWA'ya dönüştürün, kullanım verisi uygulamayı destekliyorsa uygulamaya geçin. Ana ekrana ekleme sayısı, aynı kişinin haftalık tekrar ziyareti ve bildirim izni oranı, uygulamaya gerçekten ihtiyaç olup olmadığını size tahminden daha iyi söyler.
Bu yolun teknik bir şartı var: veri ve iş kuralları baştan bir API arkasında kurulmalı. Böylece bugün sitenin kullandığı altyapıyı yarın uygulama da kullanır; her şey sıfırdan yazılmaz.
Örneğin Denizli'de makine üreten bir firma, servis talebi formunu önce mobil uyumlu sitesinde açabilir. Talepler arttıkça müşterilerin seri numarasıyla geçmiş servis kayıtlarını görebildiği bir müşteri paneli PWA olarak eklenir. Saha teknisyenlerinin fotoğraf çekip müşteri imzası aldığı, bağlantısız da çalışan bir uygulama ise bu iki adım oturduktan sonra yazılır. Üçü de aynı API'yi ve aynı veritabanını kullanır. Arayüz tarafında da mobil ekran için düşünülmüş bir tasarım, hangi seçeneğe geçerseniz geçin yeniden kullanılabilir.
Point bu kararı nasıl veriyor?
İlk görüşmede yukarıdaki beş soruyu işletmeyle birlikte cevaplıyoruz: kim kullanacak, ne sıklıkla, hangi cihaz özelliğine ihtiyaç var, bildirim ne için gönderilecek, bakımı kim yapacak. Cevaplar uygulamayı işaret etmiyorsa bunu açıkça söylüyor, PWA ya da mobil uyumlu site öneriyoruz; çünkü gereksiz bir uygulama ilk yıl indirilir, ikinci yıl unutulur.
Uygulama gerekiyorsa süreç kullanıcı akışı ve ekran tasarımıyla başlıyor, ardından API, iOS ve Android geliştirme, test ve mağaza başvurusu geliyor. Mağaza geliştirici hesaplarının işletmenin kendi adına açılmasını öneriyoruz; kaynak kod ve yönetim paneli de işletmeye teslim ediliyor. Kapsamı ve adımları Denizli mobil uygulama geliştirme sayfamızda bulabilirsiniz.
Bu yazıdaki konuyla ilgili hizmetlerimiz: Denizli web tasarım, Denizli sosyal medya yönetimi ve Denizli SEO ajansı.
